020 - 427 81 98

Ontstaan Amsterdam

Jonge stad

Amsterdam is een relatief jonge stad. In Nijmegen woonden voor Christus al mensen en in het jaar 78 kreeg Nijmegen stadsrechten. In 1300 of 1301 (weer anderen zeggen 1306) kreeg Amsterdam stadsrechten maar Amsterdam bestaat officieel sinds 1275, daarom ook werd in 1975 het 700-jarig bestaan gevierd.

Wel munten, geen Romeinen

Ook al zijn er Romeinse munten in de Amsterdamse grond gevonden, er werd in de oudheid nog niet in deze woeste streken gewoond.
De eerste bewoners vestigen zich in de 9de en 10de eeuw in Holland, wanneer de eerste ontginningen plaatsvinden. Het is niet bekend, wanneer de eerste mensen zich aan de monding van de Amstel vestigden.
Wel bestaan er enkele legenden over het ontstaan van Amsterdam. De belangrijkste vertelt over twee mannen en een hond die na een schipbreuk een droog en vruchtbaar stuk land vinden, waar zij een nederzetting stichtten.
In het oude stadswapen van Amsterdam, het koggeschip, zijn dan ook vaak twee mannen en een hond afgebeeld.

1275 maar kan ook eerder zijn

Amsterdam is volgens de nieuwste inzichten eind 12de eeuw ontstaan rond de dam in de rivier Amstel (ongeveer op de plaats van het huidige Nationaal Monument op de Dam). Deze dam was een onderdeel van het dijkenstelsel langs de zuidelijke IJ-oever, zoals ook de Haarlemmerdijk, de Nieuwendijk, de Warmoesstraat en de Zeedijk.

Volgens stadsarcheoloog Jan Baart is Amsterdam dan ook gesticht door dijkenbouwers uit het bisdom Utrecht. Het rivierwater kon door een sluis in de dam naar het IJ stromen, maar ook via de grachten Oudezijds en Nieuwezijds Voorburgwal (met als uitstroom naar het IJ resp. de Oudezijds Kolk en de Martelaarsgracht).

De eerste Amsterdamse bewoningssporen zijn door Baart gevonden vlak boven de door de overstroming van 1170 afgezette kleilaag. Deze eerste bebouwing was niet aan de "Oude" zijde maar aan de "Nieuwe" zijde.
De eerste huizen lagen aan de Nieuwendijk en het Rokin en zijn gedateerd op 1180-1200, met muren van gevlochten takken, hout en leem. Alle tot nu toe door Baart opgegraven huizen uit die tijd (onderzoeken uit 1979 en 1987) lagen op de westelijke Amsteloever ten zuiden van de Dirk van Hasseltssteeg.

In 1979 werd aan de Nieuwendijk een smitse uit ±1200 gevonden. Volgens Jan Baart dateert de pré-stedelijke nederzetting dus uit het laatste kwart van de 12de eeuw rondom de Dam.
Circa honderd huizen stonden langs de Nieuwendijk tot aan de Dirk van Hasseltssteeg. Daar werd op de plaats waar de Boerenwetering (de latere Nieuwezijds Voorburgwal) in de Amstel uitmondde (de latere Nieuwezijds Kolk) een stenen kasteel gebouwd, het nu opgegraven Amstelslot, mogelijk als opvolger van het versterkte huis dat in 1204 in Ouderkerk is verwoest.

Nieuwe geschiedschrijving

De vroegste geschiedenis van Amsterdam moet worden herschreven.

Zomaar een feest in Cafe Lowietje

Sitemap